Tijdschrift Lucide

Lucide nr. 4 - winter 2016

In deze editie van het tijdschrift Lucide:

AfbeeldingRedactioneel: Laat u niet gek maken

Bestuurder, u bent mooi in de aap gelogeerd. Als het wetsvoorstel Bestuur en Toezicht Rechtspersonen volgens verwachting in januari wordt aangenomen, is uw ontslagbescherming naar de Filistijnen. In het geval van ontslag kunt u met (bijna) lege handen op straat komen te staan. Een geste van... Lees verder >>>

 

Thema: Balanceeract

In de strijd tegen misstanden en wanbeleid verandert politiek Den Haag de spelregels. Voortaan moeten bestuurders en toezichthouders het publieke belang centraal stellen. Wat dat is en hoe te handelen als de belangen tegenstrijdig zijn, dat blijft de vraag. Lees verder >>>

 

Interview Ruud Klarenbeek: ‘Terug naar de kern, steeds weer’

De term ‘maatschappelijk belang’ kan Ruud Klarenbeek, bestuursvoorzitter van de JP van den Bent stichting, niet echt boeien. “Het leidt af van datgene waar wij hier mee bezig zijn.” Een gesprek over verantwoording, toezicht, bureaucratie en regels. Lees verder >>>

 

Onderzoek: Hoe wakker is de Raad?

Raden van toezicht treden wel degelijk corrigerend op als bestuurders in hun ogen verkeerde keuzes maken. Met wisselend succes, en alleen de mislukkingen halen de media. Een onderzoek naar beïnvloeding van de bestuurlijke besluitvorming. Lees verder >>>

Lucide nr. 3 - herfst 2016

In deze editie van het tijdchrift Lucide:

AfbeeldingRedactioneel: Veel te vroeg

Het is eigenlijk nog veel te vroeg om de decentralisaties in het sociale domein te kunnen beoordelen. Ruim anderhalf jaar geleden is de operatie officieel begonnen, er zijn bergen werk verzet en administratief gezien is het nog een puinhoop. Maar valt er al iets van effecten te meten op de kwaliteit dan wel de kosten van de zorg? Nee. Het Sociaal en Cultureel Planbureau heeft een aardige nulmeting verricht over 2015, die nog jarenlang opvolging verdient. Maar iets zeggen over... Lees verder >>>

 

Essay: Weg met het transitiedenken

“De framing van de drie decentralisaties in termen van majeure transities is een gevaarlijke normatieve uitspraak”, betoogt Pauline Meurs in dit essay. “Deze begrippen getuigen van een ongewenste reductie van de werkelijkheid en ongepaste arrogantie.” Lees verder >>>

 

Ronde tafel: ‘We moeten nu echt het goede gesprek gaan voeren’

Wat gebeurt er als een vertegenwoordiger van de care-instellingen en een van de patiënten de decentralisatie evalueren met new kid on the block de gemeenten? “Die wijkverpleging, daar komt momenteel veel op af.” Lees verder >>>

 

Thema: Op koers?

De Winnnaars en verliezers van de decentralisatie

Begin 2015 startte de grote verbouwing in het sociaal domein formeel. Tijd om de tussenbalans op te maken. Wie zijn vooralsnog de winnaars van deze reis-met-ongewis eindpunt? En wie de verliezers? Lees verder >>>

Lucide nr. 2 - voorjaar 2016

In deze editie van het tijdschrift Lucide:

AfbeeldingRedactioneel: Een aanlokkelijk toekomstbeeld

Onlangs was op de TV de film Prometheus van regisseur Ridley Scott te zien. Een meesterlijke, akelige science fiction film met daarin een hoogst relevante scène: vrouwelijke wetenschapper op expeditie in een ander zonnestelsel komt erachter dat ze zwanger is geraakt van een boosaardig buitenaards wezen. Ze sleurt zich naar de medical pod – een soort volautomatische OK - en toetst in wat deze moet doen, waarop de pod zich opent en zij erin gaat liggen. Lees verder >>>

 

Interview: 'Het moet gewoon beter'

Begin dit jaar vertrok Jan van Bodegom bij het ziekenhuis dat hij drie jaar geleden oprichtte: Het Alexander Monro Borstkankerziekenhuis in Bilthoven. Een gesprek over verlies, financiering, zorgverzekeraars en datgene waar het Alexander Monro in uitblinkt: patiëntgerichte zorg. Lees verder >>>

 

Vergeten we de cliënt niet?

Tussen alle governancekwesties die de revu passeren in de RvT, raakt het cliëntenperspectief makkelijk ondergesneeuwd. Hoe houdt u zicht op degenen om wie het allemaal te doen is? Lees verder >>> 

Lucide nr. 1 - voorjaar 2016

In deze editie van het tijdschrift Lucide:

AfbeeldingRedactioneel: Geen garanties

“Bestuurders staan in dit tijdsgewricht onder verdenking. Terecht of niet terecht, maar dat is de realiteit. Ze moeten zich in toenemende mate bereid tonen om aan de vragen die in de publieke opinie leven tegemoet te komen.” Aldus verklaart voorzitter Thom de Graaf – naast het motief pure fascinatie – zijn betrokkenheid bij de accreditatiecommissie van de NVZD. Hij hoopt de lessen uit de zorg mee te nemen naar zijn hoofdfunctie in het onderwijs. Lees verder >>>

 

Interview: 'De zorg loopt hierin voorop'

Oud D66-voorman en oud-minister Thom de Graaf is voorzitter van de accreditatiecommissie van de NVZD, die zorgbestuurders die daarvoor opgaan accrediteert… of niet. “Bestuurders staan in dit tijdsgewricht onder verdenking.” Lees verder >>>

 

Achtergrond: Het vak toezichthouden

Het is de meestgehoorde mantra in toezichtsland. We zijn immers de vrijblijvendheid voorbij, en aan ‘de nieuwe toezichthouder’ worden hogere eisen gesteld dan voorheen. Maar welke eisen eigenlijk? En hoe reëel zijn ze? Lees verder >>>

Lucide nr. 4 - winter 2015

AfbeeldingIn deze editie van het tijdschrift Lucide:

 

Redactioneel: Vernieuwingsdrang

Laten we het eens over vernieuwing hebben. Vernieuwing in governance. Dat is nogal wat, want ‘governance’ is al zo’n containerbegrip, om over ‘vernieuwing’ nog maar te zwijgen. Toch gaan we het er hier over hebben, want de roep om vernieuwing in de manier waarop aan zorgorganisaties sturing wordt gegeven, is luid en duidelijk hoorbaar. Het peloton van organisaties die ‘het anders’ doen, groeit, evenals de verontwaardiging over dat vermaledijde systeem waarin onze zorgverschaffers moeten zien te overleven, ingeklemd tussen contracteringsdwang en bureaucratische reflexen van hen die over de centen gaan. Lees verder >>>


Interview: 'Er wordt te weinig nagedacht'

Organisatieantropoloog Annemarie van Dalen denkt al zo’n twintig jaar na over vernieuwing in de zorg. En over een governance die dergelijke vernieuwing mogelijk kan maken. “Het gaat om lef hebben, en om kennis.” Lees verder >>>


Themaverhaal: Nieuw, nieuw, nieuw!

Als de casus Meavita ons iets leert, is het dat de governance in de zorg vernieuwing behoeft. Met toezichthouders die oprecht betrokken zijn en de organisatie door en door kennen. Maar hoe organiseer je dat? Lees verder >>>

Lucide nr. 3 - herfst 2015

AfbeeldingIn deze editie van het tijdschrift Lucide:


Redactioneel: Verzakelijking = behoedzaamheid

Bij verzakelijking denk ik aan competitie, aan dynamiek. Aan verhoogde klantvriendelijkheid, snelheid en zelfs aan innovatie. Want wie succesvol innoveert, blijft de concurrentie voor en wint de strijd om de markt. Veel minder snel gaan mijn associaties uit naar zaken als behoedzaamheid en financieel conservatisme. Toch vormen die laatste twee zaken veeleer de realiteit van de verzakelijking in de zorg. Lees verder >>>


Interview: 'Ik heb niets met verzakelijking'

Praat met zorgondernemer Jaap Maljers niet over verzakelijking in de zorg. Hij houdt niet van de term, omdat die – net als ‘marktwerking’ - in zijn ogen door teveel mensen verkeerd gebruikt wordt. “Ik noem het gewoon fatsoenlijk organiseren.” Lees verder >>>


Casus: Van rode bunker tot medical mall

Het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam-West is sinds eind vorige eeuw een speelbal van commerciële belangen. Maar ook voor die tijd speelde al de kwestie die dit ziekenhuis sinds de opening in 1976 parten speelt: het Amsterdamse beddenoverschot. Lees verder >>>

Lucide nr. 2 - zomer 2015

Afbeelding

In deze editie van het tijdschrift Lucide:

 

Redactioneel: Digitalisering van de zorg neemt serieuze vormen aan

Met een app op mijn nieuwe smartphone kan ik mijn complete gezondheidssituatie monitoren. Van bloeddruk en ademfequentie tot calorie- en alcoholinname en zelfs mijn slaap. Ik heb de app nog niet actief gebruikt en nog nooit een gegeven ingevoerd, maar een stappenteller doet – ongevraagd – zijn werk.  Mijn smartphone legt vast hoeveel stappen ik vandaag zet, hoeveel trappen ik loop en hoeveel afstand ik te voet afleg. Lees verder >>>

 

Interview: ‘Data moeten geen business zijn’

Als het aan Edwin Oude Middendorp ligt, weten thuiszorgorganisaties straks precies hoe effectief hun zorginterventies zijn geweest en in welke mate hun cliënten daarvan geprofiteerd hebben. “Zorgverleners moeten het initiatief nemen als het gaat om big data.” Lees verder >>>

 

Casus: Big data, big risk

Instellingen die in big data stappen, moeten buitengewoon goed weten wat ze doen. Informatiebeveiliging is nu al een heikel punt, maar wordt met big data nog veel lastiger. En er is nieuwe wetgeving onderweg, waarover één ding zeker is: er worden bikkelharde boetes opgelegd. Lees verder >>>

 

Lucide nr. 1 - voorjaar 2015

Afbeelding

Redactioneel: Voldoende of niet?

Welke betekenis hebben zorgverzekeraars voor de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van de zorg? Hoe is hun rol in de curatieve zorg veranderd sinds de invoering van de Zorgverzekeringswet in 2006? En hoe wijzigen zich de relaties van zorgverzekeraars met zorgaanbieders en andere stakeholders nu de langdurige zorg grotendeels van het Rijk naar de gemeenten is verlegd? Dat zijn indringende vragen waarop we in deze editie van Lucide antwoorden zoeken. Lees verder >>>

 

Interview: 'Ziekenhuisdirecteur? Nee, bedankt'

Als koekoeksjong in het nest van de zorgverzekeraars speelt DSW-directeur Chris Oomen zijn rol met verve. Maar wie denkt dat hij dus blind sympathiseert met de instellingen, komt bedrogen uit. “Belachelijk dat al die ziekenhuizen stichtingen zijn, het meest ondemocratische systeem dat er is.” Lees verder >>>

 

Over de grens:  Jammer voor tante

Beleidsmakers moeten beter naar het buitenland kijken, vindt internationaal zorgspecialist Kieke Okma. “Er is geen enkel land ter wereld waar particuliere verzekeringen de zorg beter of goedkoper maakten.” Lees verder >>>

Lucide nr. 4 - winter 2014

AfbeeldingIn deze editie van het tijdschrift Lucide:

Redactioneel: De vrije man in de vrije ruimte

In de zorg is een ware veldslag tussen Galianen en Cruyffianen aan de gang. En de afgelopen tien jaar hebben de systeemdenkers die strijd op hun sloffen gewonnen. Op de vleugels van de marktwerking is de zorg een bolwerk van regels, protocollen en bijbehorende administratiesystemen geworden, die een ware tsunami aan administratieve handelingen over de zorgprofessional hebben uitgestort. Lees verder >>>

 

Thema:  Professional aan de macht

Al jaren klagen professionals dat ze beknot en geknecht worden door managers en bestuurders die met hun spreadsheets de zorgorganisatie proberen te besturen. Is die klacht terecht, en wat kun je eraan doen? Lees verder >>>

 

Interview:  ‘Laat je billen wassen’

Volgens managementauteur Wouter Hart zouden bestuurders en toezichthouders dogma’s over leiderschap en (zelf)organisatie beter kunnen vervangen door de vraag: ‘Wat heeft de professional nodig om in zijn kracht te komen?’ Lees verder >>>

 

Casus: Veenbrand in het Diakonessenhuis

Al meer dan tien jaar vormen de operatiekamers van het Diakonessenhuis in Utrecht het toneel voor een aaneenschakeling van conflicten waarin steeds dezelfde hoofdrolspelers terugkeren. Over... Lees verder >>>

Lucide nr. 03 - herfst 2014

AfbeeldingIn deze editie van het tijdschrift Lucide:

Redactioneel: Geen aardverschuiving zonder incidenten

Soms moet de chaos compleet zijn voordat een complex systeem als de zorg uit een bestaand evenwicht wordt getrokken om een nieuw evenwicht te kunnen bereiken. Dat inzicht van veranderkundige Thijs Homan zou wel eens op kunnen gaan voor de meervoudige transitie waaraan de zorg en het sociale domein onderhevig zijn. Lees verder >>>

 

 

 Thema:  Het wordt spannend

De grote transities in de langdurige zorg zullen leiden tot chaos en verwarring. Grote vraag is of de politiek voldoende ruggengraat heeft om die chaos uit te zitten, zodat er echt iets moois kan ontstaan. Lees verder >>>

 

Interview: ‘Er zullen incidenten zijn’

Staatssecretaris Martin van Rijn zal hoe dan ook de geschiedenis in gaan als de man die de grootste hervorming van de langdurige zorg ooit in gang heeft gezet. Een gesprek over een nogal veelomvattende operatie. Lees verder >>>

 

Over de Muur:  Hup Hollands Kroon

Vier gemeenten in het uiterste puntje van Noord-Holland grepen de transitie naar de Participatiesamenleving aan om te fuseren en de gemeentelijke organisatie compleet anders in te richten. “Als wij onze inwoners vragen om... Lees verder >>>

Lucide nr. 02 - zomer 2014

AfbeeldingIn deze editie van het tijdschrift Lucide:

Redactioneel: Een onvoldoende

Nationale toezichthouders doen het per definitie niet goed, hun budgetten staan altijd onder druk en ze moeten met enkele honderden medewer kers een ‘industrie’ overzien waarin 1,5 mil joen mensen hun brood verdienen en waarin bijna 90 miljard euro omgaat. Ga er maar aan staan. Zeker als diezelfde industrie ook nog eens onder enorme druk wordt gezet om de kosten in de hand te houden. Enige compassie is op z’n plaats. Maar ja, als een... Lees verder >>>

 

Thema: Mijnenveld

Mogelijk ligt er als u dit leest een verbeterplan, dat goedkeuring door de accountant van de jaarrekeningen van ziekenhuizen en GGZ-instellingen mogelijk maakt. Maar tot die tijd zijn de jaarrekeningen onzeker, met dank aan de NZa. Lees verder >>>

 

Over de Muur: Uitgebeend

Kun je een overheidsinstantie vele malen reorganiseren en er tegelijkertijd eindeloos op bezuinigen zonder dat dit ‘uitbeen-proces’ negatieve consequenties heeft? In het geval van de NVWA luidt het antwoord: Nee, dat kan niet. Lees verder >>>

 

Essay: Literatuurlijst

Bij het essay in dit nummer was geen plaats voor de literatuurlijst. Die vindt u hier: Lees verder >>>

Lucide nr. 01 - voorjaar 2014

AfbeeldingIn deze editie van het tijdschrift Lucide:

 

Redactioneel: Innovatie zet zorg op zijn kop

Gezondheidstechnologie neemt een hoge vlucht. Professionals en wetenschappers doen steeds weer nieuwe uitvindingen, ondernemers brengen toepassingen en apparaten op de markt. Apps, connected health, big data, robotica, kunstmatige intelligentie, 3D-printing, genomica, serious games.  Nieuwe technologie is exponentieel beter dan klassieke oplossingen, kost slechts een fractie en is breed beschikbaar. Generaties... Lees verder >>>

 

Thema: Begin een proeftuin De medische wereld staat in de warme belangstelling van de tech-industrie. Gevolg: een golf van innovaties waar je als instelling ‘iets mee moet’. Maar hoe doe je dat? Lees verder >>>  

 

Agenda: eHealth is hot

Er wordt wat afgeconfereerd over het onderwerp eHealth. Voor wie nog graag een evenementje meepikt: de belangrijkste events van dit jaar opgesomd. Lees verder >>>

PLUS: Deze 6 technologieën zullen de zorg voorgoed veranderen

 

Lucide nr. 04 - winter 2013

AfbeeldingIn deze editie van het tijdschrift Lucide:

 

Redactioneel: Broodje aap zoekt onderdak

“Dat is een broodje aap-verhaal.” Thuis aan tafel met goede vrienden zit ik nooit verlegen om een ferm standpunt. “Wat je nou vertelt is echt zwaar overdreven. Onzin!” En meer van zulke krachtige argumenten: “De overheid gaat echt niemand verplichten om zijn billen te laten wassen door de buurman…” U begrijpt: we serveren participatiesamenleving op een bedje van bezuinigingen... Lees verder>>>

 

Thema: De vastgoedbom

Sinds enkele jaren is het begrip impairment een veel gebezigd woord in bestuur- en  toezichthoudersvergaderingen.  De vastgoedportefeuilles van zorginstellingen moeten geherwaardeerd worden, voor miljarden, met dank aan de overheid. "Hier is sprake van een sanering." Lees verder>>>

 

Over de grens: De Belgen komen

Het Belgische vastgoedfonds Cofinimmo is een reus in zorgvastgoed en vast van plan een positie in de Nederlandse zorgmarkt te verwerven. "Wij zien in Nederland een situatie die ons doet denken aan België acht jaar geleden." Lees verder>>>

 

 

Lucide nr. 03 - herfst 2013

AfbeeldingIn deze editie van het tijdschrift Lucide:

 

Redactioneel: De queeste naar de heilige schaal

“Er zijn wel zestig, zeventig zorgaanbieders die me willen spreken over de langdurige zorg, de jeugdzorg en de geestelijke gezondheidszorg”, verzucht de wethouder. Om er retorisch aan toe te voegen: “Daar kan ik toch niet aan beginnen voordat we als gemeente onze eigen koers hebben bepaald?”
“Dat aantal valt nog mee”, werpt de... Lees verder

 

Interview:  ‘Wil je vermenigvuldigen, dan moet je delen’

De Amsterdamse Gezondheidscentra groeien. Directeur Jolanda Buwalda is trots op de rol die haar organisatie speelt in het Amsterdamse zorglandschap. ‘We zijn de Hema van de eerstelijnszorg. Innovatief, betaalbaar, voor iedereen.’ Lees verder

 

Uit de media: De methode-Van Rijn

Het land klaagt steen en been over bezuinigingen. Ondertussen lijkt de minzame staatssecretaris van Volksgezondheid zonder al te veel weerstand 3,5 miljard op de langdurige zorg te besparen. Wat is het geheim van Van Rijn? Lees verder

 

Lucide nr. 02 - zomer 2013

In deze editie van het tijdschrift Lucide:

 

AfbeeldingRedactioneel: Zoeken naar de nieuwe toezichthouder

Drie bestuurders, twee toezichthouders en een bankmedewerkster zitten in een kringetje. Ze nemen deel aan een symposium in het fraaie sanatorium Zonnestraal bij Hilversum. Het Nationaal Register en de NVTZ presenteren er de resultaten van het onderzoek 'Bestuurder onvoldoende uitgedaagd'. Waar moet het heen met het interne toezicht? Daarover hebben ze de uren inspirerende verhalen gehoord. Over toezicht houden vanuit...  Lees verder

 

Verhaal: Opletten geblazen

Wie wil er nog toezichthouder worden in de zorg? Het afbreukrisico is enorm en goed doe je het eigenlijk toch nooit. De NVTZ heeft een deltaplan aangekondigd, maar zullen de dijken van het toezicht ooit stevig genoeg zijn? Over goed toezicht, leren van fouten en toezichthouders met lef.

Lees verder

 

Onderzoek: Gezocht, goede toezichthouders

Volgens artikel 4.2. lid 8 van de Zorgbrede Governancecode 2010 moeten leden van de raad van toezicht ‘op openbare wijze’ geworven worden. Een onderzoek naar wervingsadvertenties voor toezichthouders laat zien dat de praktijk nog veel te wensen overlaat.

Klik hier voor het onderzoek


Lucide nr 01 - voorjaar 2013

In deze editie van het tijdschrift Lucide:

Afbeelding

Meer doen met minder

Als we niks doen, betaalt een gemiddeld gezin in 2040 de helft van het inkomen aan zorg. Hoogste tijd om de tering naar de nering te zetten. Al voor zijn aantreden had kabinet-Rutte II de immense zorgopgave in het vizier. Om de uitgaven in balans te brengen met de inkomsten kan de regering aan een aantal knoppen draaien. Lees verder...

 

Thema: Meer met minder

De zorgkosten dreigen uit de hand te lopen. Als er nu niets gebeurt, is een gemiddeld gezin in 2040 al bijna de helft van zijn inkomen kwijt aan zorg. Tijd om scherpe keuzes te maken. Lees hier het rapport van het ministerie van VWS over de stijging van de zorgkosten.

 

Power to the people

Hoe kan technologie bijdragen aan een betere én goedkopere zorg? Antwoord: een heleboel, mits de zorgconsument zijn eigen lot in handen neemt... en krijgt. Een rondgang. Meer informatie over de producten en ontwikkelingen die in het artikel staan beschreven vindt u hier...

Lucide ziet het licht

Dinsdag 23 oktober 2012 vond in de openbare bibliotheek in Amsterdam de lancering van Lucide plaats. Bekijk hier de video die de redactie daarvan maakte.

Lucide nr 01 - herfst 2012

In deze editie van het tijdschrift Lucide:

Afbeelding

Licht op bestuur en toezicht

Het begon allemaal in het voorjaar van 2012 met een verzoek van de verenigingen van bestuurders en toezichthouders: maak een nieuw vakblad voor onze leden. Het zou moeten gaan over de vijf ‘inhoudelijke componenten’ waarde, strategie, besturing, transformatie en transparantie. Leesbaar en met diepgang. Geen verenigingsnieuws. Verbinding met sociale media. Met een brede visie op de presentatie van de verenigingen naar hun achterbannen. Lees verder...

 

Kunt u mij de weg naar Hilversum vertellen?

Kan een zorgaanbieder de beeldvorming rond de eigen organisatie sturen? Zorggigant Meavita formuleerde in 2006 een opmerkelijk aantwoord door plannen te ontwikkelen voor een eigen digitaal tv-net. "Als Endemol het durft, waarom wij dan niet?"

Bekijk hier de profielen van enkele van de hoofdrolspelers en een tv optreden van de belangrijkste speler in dit verhaal: Frank Vijg.

 

You are framed!

In het nieuws is niet alles wat het lijkt. Steeds vaker weten belangengroepen de media voor hun karretje te spannen en de tegenpartij in een kwaad daglicht te stellen. Wilt u meer weten over framing? Hier vindt u een literatuurlijst.

Over Lucide

Onderzoek: Hoe wakker is de Raad?

Raden van toezicht treden wel degelijk corrigerend op als bestuurders in hun ogen verkeerde keuzes maken. Een onderzoek.

Balanceeract

Voortaan moeten bestuurders en toezichthouders het publieke belang centraal stellen. Wat dat is en hoe te handelen blijft de vraag,

Laat u niet gek maken

Als het wetsvoorstel Bestuur en Toezicht Rechtspersonen volgens verwachting in januari wordt aangenomen, is uw ontslagbescherming naar de Filistijnen.

Essay: Weg met het transitie-denken

“De framing van de drie decentralisaties in termen van transities is een gevaarlijke normatieve uitspraak”, betoogt Pauline Meurs in dit essay.

Redactioneel: Veel te vroeg

Het is eigenlijk nog veel te vroeg om de decentralisaties in het sociale domein te kunnen beoordelen. Toch hebben we het gedaan.

Aanmelden

Meld u aan met uw LinkedIn-profiel om aan de dialogen deel te nemen.

Log in met LinkedIn

Meer licht op bestuur en toezicht?

Neem voor € 136,- (incl. btw) per jaar een abonnement op Lucide.

In samenwerking met

Afbeelding NVZD
Nederlandse vereniging van bestuurders in de zorg
Afbeelding NVTZ
Toezichthouders in zorg en welzijn