Blog: Nee zeggen valt niet mee

AfbeeldingIn Lucide 04 2016 schreef ik het artikel ‘Onderzoek: Hoe wakker is de raad?’  over het onderzoek dat C3, NVTZ en het Nationaal Register hebben gedaan naar het onthouden van goedkeuring door de raad van toezicht aan bestuursbesluiten. Uit het onderzoek blijkt dat raden van toezicht vaker dan verwacht hun goedkeuring aan een bestuursbesluit onthouden. De publieke opinie dat ‘toezichthouders zitten te slapen’ is dus onjuist. Ze grijpen wel degelijk in, maar het beeld wordt bepaald door die situaties, waarin de toezichthouders niet corrigerend optraden. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: 'Nee heb je, ja kun je krijgen'

Blog: Toezicht houden en high fashion! Meer van hetzelfde!?

AfbeeldingAls hardcore generalist word ik geïnspireerd door onverwachte en nieuwe verbindingen. Zo heb ik al snel gemerkt dat twee van mijn passies die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben, toch zoveel gelijkenissen vertonen. Mode en besturen, ofwel het in beweging brengen van organisaties, zijn die passies. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Wat bent u? Ontwerper of consument?

Blog: RvT, bemoei u met de technologie

AfbeeldingHet doorvoeren van ICT/technologie is in eerste instantie iets van het veld zelf; de organisatie. Dit blijkt ook weer uit de recente brief – Kamerbrief Beleidsprioriteiten Informatievoorziening en ICT 3-11-16 – die de Minister VWS aan de Kamer stuurt over het belang van Informatievoorziening en ICT in de zorg. Het moet beter en er moet meer gebeuren, ook waar het de eHealth doelstellingen betreft die opgesteld zijn. Maar waar staat de toezichthouder in dit geheel? Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: RvT, bemoei u met de technologie!

Blog: In het brandpunt van de governance: de auditcommissie

AfbeeldingSteeds meer zorgorganisaties verkeren in financiële nood. Vooral Jeugdzorg- en GGZ-instellingen bevinden zich in de gevarenzone. De werkbelasting van zorgverleners neemt toe. De financiële afdelingen staan onder grote druk om cijfers te leveren. De raad van bestuur staat voor dilemma’s en moet ingrijpende keuzes maken. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Hoe belangrijk is de auditcommissie?

Blog: Is het wat, de vernieuwde governancecode?

AfbeeldingEr komt een vernieuwde governancecode voor bestuurders en toezichthouders in de zorg, waarin de normen en bepalingen voor goed bestuur en goed toezicht daarop, staan omschreven. De vijf brancheorganisaties ActiZ, GGZ Nederland, NFU, NVZ en VGN, verenigd in de BoZ, hebben begin dit jaar deze code vernieuwd en daarna voorgelegd aan een groot aantal stakeholders, die over het algemeen positief reageerden op de uitgevoerde herijking. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Van wie is deze code?

Blog: Semper fi

AfbeeldingSemper Fidelis: ‘altijd trouw’ is het leidende motto van het Amerikaanse Marine Corps. Maar ook in Nederland is dit bij heel wat clubs en korpsen een belangrijke kernwaarde. De verbondenheid die er mee wordt uitgedrukt gaat verder dan vriendschap en teamwork. Het kan veel goeds opleveren maar kan ook gepaard gaan met excessen. De publiciteit rond de bangalijst en het hoofdtrauma van een van de nieuwe leden bij de initiatie van het studentencorps Vindicat geven aan hoe ver dat kan gaan. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Hoe voorkomt u ‘Vindicat’ in uw organisatie?

Blog: Werk niet aan het democratisch tekort, maar aan alledaagse democratie

Afbeelding“Ik heb de indruk dat de actuele discussies over de inrichting van de governance te veel gericht zijn op perfectionering van het bestaande model, zonder de fundamentele gebreken zoals b.v. het democratisch tekort aan te pakken”.  Dat was de prikkelende stelling die Mathieu Geurts bij mijn vorige dialoog ‘Ziet u alternatieven voor het RvT model’ plaatste. En hij stond daarin niet alleen! Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Werk niet aan het democratisch tekort, maar aan alledaagse democratie

Blog: RvT, durf af te wijken van de gebaande paden

Afbeelding‘Nederlandse ziekenhuisbestuurders en toezichthouders zijn onderling zo nauw verbonden dat dit een bedreiging vormt voor ons zorgstelsel.’ Deze conclusie uit het onderzoek* van het Amsterdam Institute for Social Science Research (AISSR) sluit helemaal aan bij wat ik zelf in de praktijk zie gebeuren. Nieuwe toezichthouders bij grote zorgorganisaties komen vaak uit eigen kring.  Zittende RvT-leden blijken daarbij nog vaak te kiezen voor kennis, ervaring en vertrouwdheid, en zoeken kandidaten nadrukkelijk in hun eigen netwerken. Het gevolg is een overdosis aan bestuurlijke ervaring en een tamelijk uniforme samenstelling van de RvT. Het artikel van deze week gaat in op het doorbreken van dat patroon en de meerwaarde van andersoortige samenstelling van raden van toezicht. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Hoe voorkomt u een al te eenzijdige samenstelling van de RvT?

Blog: Toezichthouder, vertel wat u doet

AfbeeldingDe vraag wat ik nou eigenlijk doe als toezichthouder, wordt mij regelmatig gesteld! Op verjaardagen en feestjes, maar ook tijdens meer serieuze netwerkbijeenkomsten met ondernemers of bij congressen. Hoezeer we ook transparant pretenderen te zijn, heel veel mensen hebben geen idee wat een toezichthouder nu eigenlijk doet. Ik vind dat een slecht signaal. Niet alleen omdat het toezichthouderschap nog met veel negativiteit is omgeven maar ook omdat raden van toezicht gewoon de maatschappelijke taak hebben om verantwoording af te leggen over wat zij doen. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Toezichthouder, hoe vertelt u wat u doet?

Blog: Geen woorden maar daden

AfbeeldingNa de aanname van een wetsvoorstel van Minister Schippers door de Tweede Kamer deze week - zorgverzekeraars krijgen inzage in medische dossiers om fraude op te sporen, het ligt nu bij de Eerste Kamer – begon ik na te denken over de werkelijke invloed die ik als toezichthouder heb. Ondanks professionalisering en een andere aanpak binnen mijn eigen raad van toezicht, weet ik nog steeds niet of we er goed aan doen om toezicht in de huidige vorm te laten voortbestaan. Daar meerdere toezichthouders met dergelijke vraagstukken zitten, is discussiëren over toezicht inmiddels een hot topic. Maar leidt dit ook tot daadwerkelijke verbeteringen in het toezicht? Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Geen woorden maar daden

Blog: Hoe zaligmakend is het RvT-bestuursmodel?

AfbeeldingRond governance is veel in discussie. Als je alleen al kijkt naar de publicaties die wekelijks op Lucide de revue passeren, lijkt er geen onderwerp te zijn dat niet in discussie is. Hoe krijgen we de RvT meer in positie? Hoe handhaaf je een goede balans tussen besturen en toezichthouden? Hoe maken we verbinding met de vele belangenhouders en de maatschappij? Hoe vertalen we maatschappelijke ontwikkelingen en verwachtingen in de governance? En bij die zoektocht focussen we ons op allerlei aspecten waarin verbetering gevonden kan worden: regels, codes, cultuur, competenties, interne werkwijze etcetera. Maar er is één aspect dat vrijwel niet ter discussie staat: het raad van toezicht-model zelf. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Ziet u alternatieven voor het RvT-model?

Blog: Een slecht plan

AfbeeldingOndertussen meer dan 100.000 mensen ondersteunen het initiatief van de SP om een stap terug te maken in de tijd: de oprichting van een Nationaal ZorgFonds. Dat moet een modern equivalent worden van het aloude Ziekenfonds: een nationale zak geld waar iedereen aan meebetaalt en waaruit iedereen de zorg die hij of zij nodig heeft gefinancierd kan krijgen. Weg marktwerking, weg eigen bijdrage, weg oligopolie van vier grote spelers, weg ‘perverse’ marketingbudgetten en vooral weg die miljarden zorgeuro’s die als reserve moeten worden aangehouden (Basel IV) ten koste van de broodnodige handen aan het bed. Het is een mooi rijtje, dat we met z’n allen inderdaad liever kwijt dan rijk zijn. Geen wonder dan ook dat de gedachte een heleboel mensen aanspreekt. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Een slecht plan

Blog: Humaner toezicht – deel II

AfbeeldingIn maart 2016 blogde ik over het humaner inrichten van toezicht en mijn zoektocht naar ideeën. Humaner toezicht staat mijns inziens voor de menselijke maat. Deze is vervaagd in het huidige zorgstelsel en moet terugkomen. Voor toezicht betekent dit dat niet een kleine club mensen de norm bepaalt, zoals nu. Maar dat dit in afstemming met de cliënt gebeurd. Dan kan bepaald worden of de norm waarde toevoegt en vervolgens worden ingebed in hoe de instelling zorg levert. lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Hoe vinden we ruimte voor humaner toezicht?

Blog: Totaalzorg

Afbeelding‘We’ zijn er niet bij dit keer en dat is heerlijk. Het Europees kampioenschap voetbal geeft gelegenheid voor reflectie. Hoe komt het dat de briljante strategie van het Nederlands voetbal, het totaalvoetbal, dit keer heeft gefaald? Wat kunnen we daarvan leren in de zorg? Regelmatig staan toezichthouders en bestuurders voor de taak een stip op de horizon voor de organisatie te definiëren, een strategische keuze te maken. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Is 'totaalzorg' een zinvolle strategie?

Blog: Alleen sorry zeggen is niet genoeg

AfbeeldingWe leven in een tijd waarin fouten maken mogelijk moet zijn, althans, dat houden we elkaar voor. En bij fouten maken hoort ook het erkennen ervan en verontschuldigingen aanbieden om weer verder te kunnen. Een goede verontschuldiging is een voorwaarde om tot verzoening te komen, geschonden vertrouwen weer te herstellen en relaties te normaliseren. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Alleen sorry zeggen is niet genoeg

Blog: Times They are Changing! (By Bob Dylan)

AfbeeldingDat is vandaag de dag meer waar dan ooit. De veranderingen in processen en procedures als gevolg van de digitalisering, de impact van nieuwe technologie en (sociale) innovaties, ook op het terrein van zorg en welzijn, maken dat veel organisaties zich zullen moeten herbezinnen op hun toekomst. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Proactief toezichthouden: hoe doe je dat?

Blog: Ingeklemd toezicht, een ongewenste situatie

AfbeeldingDe coöperatie is de afgelopen jaren op grote schaal toegepast in de zorg.  Wanneer de zon schijnt, werkt een coöperatie prima. Echter wanneer de lucht betrekt en het zelfs gaat regenen, komen de minder prettige kanten ervan naar boven. Vooral als een coöperatie eveneens enig aandeelhouder is van een BV met een eigen, onafhankelijke raad van commissarissen. In dit artikel bespreek ik een praktijkcasus met als doel om toezichthouders op de mindere kanten van het model te wijzen. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Wat moet er gebeuren bij ingeklemd toezicht?

Blog: Toezicht is gebaat bij ervaringskennis

AfbeeldingIk ben al lang geïnspireerd door het werk van professor Mark Moore van de Harvard Kennedy School of Government. En enkele jaren geleden heb ik het genoegen gehad enkele dagen met hem en zijn staf te mogen werken in een executive program. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Toezicht is gebaat bij ervaringskennis

Blog: Hoe organiseren we het toezicht humaan?

AfbeeldingOp 18 maart jl. was ik bij een bijeenkomst van de Stichting Beroepseer. Onder begeleiding van Jos Lammé volgde ik een workshop over humaan organiseren. Hij is een van de auteurs van het boek  Het alternatief voor de zorg, 2015. Gedurende de bijeenkomst moest ik denken aan alle nieuwe organisatievormen die momenteel in de zorg oppoppen. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Hoe organiseren we het toezicht humaan?

Blog: Hiërarchie kent u al, maar wat weet u van big data?

AfbeeldingWe leven in het informatietijdperk en veel zorgorganisaties merken dat dagelijks door de krachtige roep om transparantie van die informatie. Alles en iedereen moet te doorzien zijn. Politiek, verzekeraars, patiëntenorganisaties, beroepsverenigingen, talloze inspectiediensten, iedereen claimt zijn recht op informatie. Dit alles kost veel geld en daarom gaan er steeds meer geluiden op om die transparantie te begrenzen. Veel gegevens die worden gevraagd zijn namelijk niet standaard voorhanden en dat is ook niet vreemd in hiërarchisch opgebouwde organisaties. Daar worden gegevens uitgewisseld die van belang zijn voor control (het beheersmatig perspectief) en die leiden tot acties, zoals onder meer verbetering van financiële positie en kwaliteit. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Hoe gaat u om met het digitale domein?

Blog: Vernieuwend toezicht begint bij intrinsieke motivatie

AfbeeldingTSN Thuiszorg heeft na vele reorganisaties uitstel van betaling gekregen, waarmee de banen van 11.000 medewerkers gemoeid zijn. Buurtzorg probeert onderdelen over te nemen. De IGZ is een onderzoek gestart naar zorginstelling Vanboeijen. Het is er sinds vorig jaar al onrustig, en 1.100 van de 1.600 medewerkers willen dat de raad van bestuur én de raad van toezicht opstappen. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Toezichthouder, hoe raak je intrinsiek gemotiveerd?

Blog: Geef mensen met niet-aangeboren hersenletsel een stem in hun eigen huisvesting

AfbeeldingEen fijn thuis helemaal naar eigen smaak ingericht, wie wil dat nu niet? We spenderen met z’n allen veel tijd en geld aan de inrichting van ons huis om er een echt thuis van te maken. De 130.000 mensen in Nederland met niet-aangeboren hersenletsel (NAH) hebben deze wens ook, alleen krijgen zij vaak de kans niet om hun woonomgeving uit te kiezen en in te richten. Onderzoek van HEVO en de TU Eindhoven wijst uit dat er grote kansen liggen voor woonzorgcentra om hun NAH-cliënten beter te faciliteren – door ze een stem te geven. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Bent u bereid de woonwensen van cliënten met niet aangeboren hersenletsel mee te nemen in uw bouwplannen?

Blog: De RvT als duiventil?

AfbeeldingWe zijn – gelukkig - inmiddels gewend aan maximale zittings- termijnen van acht jaar. Met het oog op het voorkomen van schoksgewijze grote mutaties bevatten de meeste roosters van aftreden een schema waarin soms bijna elk jaar een nieuw lid zijn of haar intrede doet. Veel raden van toezicht hebben dan ook ervaring met het bijna jaarlijks in- en uitvliegen van individuele leden. Wat doet dat met enerzijds het collectief geheugen en het streven naar een consistent toezicht, en anderzijds met de wens om ruimte te bieden aan de denkbeelden van de nieuwkomers. En wat betekent dit voor de teamvorming? Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Hoe gaat uw RvT om met het permanente komen en gaan van leden?

Blog: Graag meer ondernemers in de Raad

AfbeeldingOndernemers en Toezichthoudende organen weten elkaar de laatste jaren steeds vaker en op zeer uiteenlopende manieren te vinden. Heel recent haalden enkele voorbeelden de publiciteit. Annemarie van Gaal werd vorig jaar juni lid van de AFM. Heel recent is ze echter gestopt met haar lidmaatschap van de Autoriteit Financiële Markten, de onafhankelijke gedragtoezichthouder’ die zich sterk maakt voor eerlijke en transparante financiële markten. De ondernemer vond dat ze te veel moest opgeven voor haar bijdrage aan de AFM. De regels voor nevenactiviteiten en integriteitsvraagstukken zijn vorig jaar mei door de AFM verder aangescherpt. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Graag meer ondernemers in raden van toezicht

Blog: Struikelen over bonnetjes

AfbeeldingIk las in NRC over Klaus Schwab van het World Economic Forum. ‘Mister Davos’. Voor zijn opvolging (wat betreft de 77-jarige niet aan de orde) had hij een Costa Ricaanse politica op het oog, “maar zij struikelde in eigen land over een bonnetjeskwestie.” Struikelen over bonnetjes hebben we in het Nederlandse zorgbestuur nog niet meegemaakt. Het moet zover ook niet komen. Sterker: gekker moet het niet worden. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Jacht op bonnetjes: dat is toch geen zinvolle verantwoording?

Blog: Waar staan we in de decentralisaties en wat is er nodig?

AfbeeldingDe tijd van oliebollen (ongezond?) en vuurwerk (te gevaarlijk, te schadelijk?) ligt weer achter ons. Daarmee is het eerste jaar verstreken waarin de gemeenten verantwoordelijk waren voor het fors toegenomen takenpakket voor welzijn en zorg.  Bij veel taken is nog sprake van overgangsrecht voor cliënten, waardoor de transities tot nu toe het karakter had van ‘overdracht’. In een artikel in de NRC zegt de VNG ook dat de doelen van de decentralisaties nog niet in 2015 konden worden bereikt, maar dat gemeenten wel op grote schaal continuïteit van zorg voor hun inwoners hebben geregeld. Lees verder >>>

 

Doe mee met dialoog: Portemonnee of hart?

Blog: Nood leert innoveren

AfbeeldingVroeger werd wel eens gezegd ‘Nood leert bidden’. Tegenwoordig lijkt de slogan meer ‘Nood leert innoveren’; innovatie als oplossing voor alles.

Maar wat blijkt: onderzoek door de Amerikaanse technologiehistoricus Edward Tenner laat zien dat in de crisistijd van de jaren dertig van de vorige eeuw de innovativiteit van de Amerikaanse samenleving enorm toenam. Innovaties zijn niet alleen nodig om als organisatie te kunnen overleven op lange termijn, ze stimuleren juist ook op de korte termijn het plezier en een gevoel van trots op het werk. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Trots en innovatie: een onverslaanbaar duo

Een ‘fit en proper test’ voor toezichthouders in de zorg?

AfbeeldingSinds enkele jaren geldt in de wereld van banken en verzekeringsmaatschappijen het geschiktheidsexamen voor bestuurders en commissarissen. Als reactie op de maatschappelijk en politiek bekritiseerde rol van de banken in de krediet- en bankencrisis is dit examen ingesteld om daarmee de kwaliteit van bestuurders en de cultuur te verbeteren. Het is een pittig examen. Niet alleen de betrouwbaarheid van kandidaten wordt minutieus onderzocht, de kandidaten worden ook professioneel door deskundigen beoordeeld op verschillende competenties. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Een 'fit en propertest' voor toezichthouders in de zorg?

Toezicht vanuit het maatschappelijk belang

AfbeeldingOp 30 november en 8 december was ik aanwezig bij twee bijeenkomsten die mij aan het denken hebben gezet: hoe vul ik mijn rol in als toezichthouder in het licht van mijn maatschappelijke positie én is het mij duidelijk welke eisen er aan mij gesteld worden in de semipublieke sector waarin ik opereer? Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Hoe houd je toezicht op maatschappelijk belang?

 


Blog: Vraaggestuurd toezichthouden

AfbeeldingHet zijn pittige tijden voor bestuurders en hun toezichthouders. Van vrijblijvendheid is geen sprake meer. Als het mis gaat met de organisatie valt hen minimaal imagoschade ten deel en mogelijk meer, blijkens de uitspraak van de rechter over Meavita. In de governancecodes – die momenteel goed worden bestudeerd – lezen ze tot hun schrik dat ze allerlei dingen aan de bestuurder hadden moeten vragen ten behoeve van het toezicht, wat voorheen niet of slechts zijdelings gebeurde. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Vraaggestuurd toezichthouden

Blog: De vergoeding voor het toezicht mag flink omhoog. Wat nu?

AfbeeldingMet de inwerkingtreding van de Wet Normering Topinkomens (WNT) 2 daalt het maximum van de bezoldiging van bestuurders in de zorg tot het ministerssalaris. Tegelijkertijd stijgt het maximum van de bezoldiging van ons als toezichthouders van 5 naar 10% van de bezoldiging van de bestuurder, terwijl dat van de voorzitter stijgt van 7,5 naar 15%. Ik merk zowel in mijn eigen raden van toezicht als daar waar ik advieswerk verricht, dat raden worstelen met die nieuwe maxima. Een poging tot verheldering en een voorstel. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Is de verdubbeling van onze bezoldiging terecht?

Blog: Welke kant bewegen we op als RvT?

AfbeeldingDe laatste maanden is de wereld van het toezicht in beweging. In mijn vorige blog besteedde ik aandacht aan Part-up, als mogelijke bron van vernieuwing voor het toezicht. Nu ik meer let op berichtgeving over dit onderwerp, valt me op dat er al veel aandacht is voor vernieuwing, en dat er volop wordt nagedacht over hoe het toezicht er in de toekomst uit moet gaan zien. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Welke kant bewegen we op als RvT?

VU en VW, reuzen op lemen voeten

AfbeeldingHet nieuws werd de afgelopen weken beheerst door twee opzienbarende gebeurtenissen bij twee organisaties die ieder binnen hun domein reuzen zijn.

Bij het VU ziekenhuis zorgde een lek in een waterleiding buiten het ziekenhuis voor totale ontruiming en een enorme schadepost die wordt geraamd op meer dan 50 miljoen euro. De oorzaak lag in een betrekkelijk kleine gebeurtenis: een onbedoelde manoeuvre met een machine. Een kleine oorzaak kon zo een cascade aan enorme gevolgen veroorzaken. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Klein oorzaken met grote gevolgen

Toezichthouders willen actie

AfbeeldingAugustus jongstleden is Jules de Kort afgestudeerd aan de Universiteit Utrecht met de masterscriptie ‘Wie is de Raad van Toezicht’, een onderzoek naar de motivatie van toezichthouders in de publieke sector. Hij heeft, onder meer door een groot aantal interviews, onderzocht wat de drijfveren zijn om toezichthouder te worden. Het is een lezenswaardig onderzoek over een onderwerp waar nog niet veel over bekend is: ik beveel het aan. De resultaten stemmen mij deels tevreden, maar op één punt maak ik me een beetje zorgen. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Toezichthouders willen actie. Herkent u dat?

Een broodje kaas

AfbeeldingZogauw het over de reserves van de zorgverzekeraars gaat, maakt grote verontwaardiging zich meester van een goed deel van de Nederlandse bevolking. Zo ook deze week, met de publicatie van een onderzoek door vergelijkingssite Zorgkiezer.nl waaruit zou blijken dat de buffers aan verzekeraarskant in drie jaar tijd bijna verdubbeld zouden zijn: van 4,3 naar 8,5 miljard euro. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: De investeringen dalen al jaren. Is dat erg?

'Zorgmarkt werkt alleen als we de markt niet laten werken'

AfbeeldingDeze paradoxale uitspraak stond vanochtend in een artikel in het FD over de GGZ. Volgens iemand (Ton van Houten) uit de verzekeringswereld kan de markt in de GGZ alleen werken als er een goed risicovereveningssysteem is voor de zorgverzekeraars.

Hoezo? Kenmerk van een goed werkende markt is toch dat er ondernemers zijn, die risico nemen en elkaar beconcurreren, waardoor de klant het beste product voor de laagste prijs krijgt. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Maak van de zorgverzekeraars een publieke uitvoeringsorganisatie

Blog: Maak de schaduwzijde bespreekbaar

AfbeeldingAls we op voorhand meer weten over de schaduwzijden van onze bestuurders, zou dan wellicht tijdig tegenkracht georganiseerd kunnen worden en uit de rails lopen van organisaties kunnen worden voorkomen? Schaduwzijden bespreekbaar maken is niet gebruikelijk. En wat meer is: hoe doe je dat? Ik heb het genoegen dit najaar deel te mogen nemen aan de nieuwe postgraduate opleiding voor commissarissen en toezichthouders van de VU. Een initiatief van Yvonne Burger en Rob van Eijbergen waarin het vergroten van het persoonlijke interventierepertoire om goed met de dynamiek van de bestuurskamer om te kunnen gaan, centraal staat. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Hoe maken we onze schaduwzijde bespreekbaar?

Blog: Toezicht organiseren vanuit een part-up?

AfbeeldingOrganiseren en samenwerken kan anders. Er is een nieuwe generatie van mensen die vinden dat het anders kan én moet. De laatste maanden ben ik betrokken geweest bij de opzet van dergelijke initiatieven. Nieuwe manieren van organiseren en samenwerken. Een van deze initiatieven is Part-Up. In een part-up werken teamleden (de part-uppers) aan een gezamenlijk doel, een droom zoals zij het verwoorden. Iedere ‘upper’ werkt vanuit zijn eigen expertise in een flexibel team. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Part-up, iets voor toezichthouders?

Blog: Fusie en de valkuil van het overmatig vertrouwen

AfbeeldingDe bedenker van het begrip antifragiliteit, Nassim Taleb citeert in het boek Antifragile  een kort verhaal uit de Rabbijnse literatuur: ‘Een koning zwoer publiekelijk in blinde drift dat hij zijn ondeugende zoon onder een grote steen zou verpletteren. Nadat zijn woede bekoeld was, realiseerde hij zich dat hij een probleem had. Een koning die zijn eed breekt is ongeschikt om te regeren. Maar om je zoon nu daarvoor op te offeren… Een wijze adviseur deed de volgende suggestie om uit dit duivelse dilemma te komen: ‘Klief de rots in kleine kiezels en strooi deze handjevol over de deugniet uit’. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Fusie en antifragiliteit

Blog: Fusietoets? Waarom eigenlijk?

AfbeeldingIk zit mij voor te bereiden op een rondetafelgesprek met de kamercommissie voor VWS. Kernvraag is of een fusietoets het maatschappelijke belang wel voldoende dient. Het is immers gebleken dat fusies soms onbedoeld hebben geleid tot hogere kosten, bijvoorbeeld vanwege toegenomen marktmacht van de aanbieder. En we vernamen kritische geluiden van professionals en patiënten/cliënten over het verdwijnen van ‘de menselijke maat’ in door protocollen en managers gedomineerde fusie-instellingen. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Fusietoets? Waarom eigenlijk?

Blog: Een staaltje politieke regelzucht

AfbeeldingNiet alleen in de zorgsector is het gesprek over de verbetering van goed bestuur en governance volop gaande. Regelmatig zien we dat verenigingen van toezichthouders als NVTZ (zorg), VTOI (onderwijs), NVTK (Kinderopvang) en VTW (woningcorporaties) de handen ineen slaan om best practices te ontwikkelen en uit te wisselen. Van elkaar leren is vanzelfsprekend een goede zaak, maar ik hoop dat dit niet opgaat voor de volgende nieuwste governanceregel voor de woningcorporaties. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Een staaltje politieke regelzucht

Blog: Oplossing voor overproductie – terug naar de schoolbanken?

AfbeeldingAls toezichthouder zie ik dat het financieringsbeleid steeds minder werkbaar is en bovendien niet aansluit op de werkelijkheid. Je krijgt als zorgorganisatie een zorgvraag, er is plek, dan voldoe je aan de zorgvraag. Maar, zo blijkt telkens weer, dan voldoe je niet aan productieafspraken. Want volgens die afspraken zit je al ver boven de productie die was overeengekomen. Als instelling sta je jaarlijks voor de keuze: uit eigen portemonnee mevrouw Boersma helpen, of de deur dicht houden. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Oplossing voor overproductie – terug naar de schoolbanken?

Blog: Richting, Ruimte en Ruggensteun

AfbeeldingEen vermelding van creatieve boekhouding is niet zo fraai. Maar hoe zit dat met creatief besturen of creatief toezichthouden? Is dat ook niet zo fraai, of is dat bittere noodzaak? Ik neem u aan de hand van twee artikelen mee in een van de ‘21st Century Skills’, zoals beleidsmakers het noemen: creativiteit. Eén van die artikelen heeft de veelzeggende titel: ‘The bias against creativity: why people desire but reject creative ideas'. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Maak ruimte voor creatief leiderschap

Blog: Nieuwe Woningwet biedt mogelijkheid tot ombouw

AfbeeldingMet de nieuwe Woningwet kunnen woningcorporaties die bestaand zorgvastgoed willen ombouwen tot zelfstandige woningen, profiteren van een overgangsregeling en een deel van deze woningen commercieel verhuren. Maar ze moeten wel haast maken. Lees verder >>>

Blog: Het risico van risicomanagement (deel 3)

AfbeeldingAls je kijkt naar de maatregelen om organisaties minder risicovol te maken, valt vaak de term robuust. Daarmee lijkt robuust het tegengestelde te betekenen van fragiel. Fragiel kan niet tegen een stootje en gaat snel stuk. Fragiel en robuust worden als kenmerk vaak gebruikt bij levenloze voorwerpen, systemen en organisaties. Een robuuste organisatie kan tegen een stootje. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Fragiel, robuust of antifragiel?

Blog: Hoe houd je toezicht op beweging?

AfbeeldingU kent waarschijnlijk wel het verhaal van de blinde mannen en de olifant, een parabel uit de 12e eeuw.  Een groep blinde mannen krijgt de kans om een olifant in het gezelschap van de koning ‘te bekijken’, een dier dat hen tot dan toe volledig onbekend is. Ze weten dus totaal niet wat ze zullen gaan ervaren. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Toezicht op beweging; hoe doe je dat?

Blog: Lessen van ABN Amro

AfbeeldingIk zou op dit moment niet graag in de schoenen staan van Rik Baron van Slingelandt, de voorzitter van de raad van commissarissen bij ABN Amro.  Deze week mocht hij aan de Tweede Kamer vertellen hoe hij en zijn mede-commissarissen erbij waren gekomen om de RvB-leden van de bank een ton extra vast salaris toe te staan, omdat ze drie ton bonus gingen mislopen. De storm van morele verontwaardiging die door het land gaat over deze kwestie, moet in zijn positie aanvoelen als een striemende hagelbui die urenlang het gelaat teistert, bij ontstentenis van een hoofddeksel. Lees verder >>>

 

Doe mee met de dialoog: Publiek versus privaat

Bog: ICT? Een standaard graag

AfbeeldingWelke lessen kun je halen uit de implementatie van het Elektronisch Cliënten Dossier (ECD) bij je organisatie? Samen met mijn mede-raadslid heb ik, in voorbereiding op een voordracht voor het Nictiz, dit nader bekeken. We kwamen tot drie aandachtspunten: De noodzaak van kennis omtrent ICT binnen de organisatie, de communicatie voorafgaand en gedurende het traject en de vraag: waarom zijn er geen eenduidige standaarden voor ICT in de zorg?  Met name over dat laatste punt wil ik het met u hebben. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Mag ICT ook simpel zijn?

 

Blog: Het risico van risicomanagement (deel 2)

AfbeeldingHet was groot nieuws: het solarteam van de TU Eindhoven won een prestigieuze prijs voor ‘Best Technology achievement’ en versloeg daarbij reuzen als Apple en SpaceX. Een groep studenten van de universiteit die met steun uit het bedrijfsleven een droom nastreven. Wat heeft dat met risico en met risicomanagement te maken? Volgens ons alles. In onze eerste deel van deze serie blogs gaven we al aan dat er een westerse en een oosterse manier is van kijken naar risico. Westers: verminderen van kans op schade; Oosters: vertrouwen op van hogerhand verkregen voorspoed. Angst versus hoop. Lees verder >>>


Doe mee met de dialoog: Risicomanagement: Vluchten, vechten, verstijven of...?

Blog: Bottom-up

AfbeeldingDe patiënt centraal, de cliënt centraal, de burger centraal,  de student centraal, de professional (docent, dokter, verpleegkundige, onderwijzer) centraal, dat is de mantra van onze tijd. In allerlei organisaties in het onderwijs, de universiteit, de zorg, de ict, het pgb (patient gebonden budget) gaat voortdurend van alles mis en wordt vervolgens naar bestuur en toezicht gekeken en gewezen onder vermelding van een van de toepasselijke mantra’s. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Iedereen centraal

Blog: Het belang van personeelsveiligheid

AfbeeldingPatiëntveiligheid is iets waar bestuurders vaak op geattendeerd worden. Veiligheid is een basisvoorwaarde om in rust te kunnen leven en je goed te voelen. Het is dan misschien ook wel het belangrijkste in de zorg. Waar ik daarentegen minder vaak over hoor, is de veiligheid van het personeel. Dit terwijl patiëntveiligheid amper mogelijk is wanneer het personeel zich niet veilig voelt. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Staat uw deur altijd open?

Blog: Op weg naar High Trust Governance

Afbeelding“Vertrouwen komt te voet…..”. Er is geen spreekwoord dat we de afgelopen jaren zo vaak hebben kunnen horen als deze oude Hollandse tegelwijsheid. Op vele plekken in de maatschappij komt vertrouwen, en vooral het gebrek eraan, in het nieuws. Ook onze ‘beroepsgroep toezichthouders’ ligt nog dagelijks onder het vergrootglas en staat niet bovenaan de lijst van gremia waarin groot maatschappelijk vertrouwen bestaat. Tijd om eens na te denken wat wij als toezichthouders kunnen doen om vertrouwen te laten groeien. En laten we dan maar eens bij onszelf beginnen: de samenwerking tussen RvT en bestuur. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Op weg naar high trust governance

Blog: De macht van de zorgverzekeraars

Afbeelding‘Dit jaar blijven de zorgkosten ongeveer gelijk’, schreef Edith Schippers afgelopen weekend juichend in NRC: ‘De zorgverzekeraar doet (…) eigenlijk wat consumenten in andere sectoren van de samenleving zelf doen: hij vraagt méér voor minder. Hierdoor kennen wij in de zorg een mechanisme dat de kosten drukt en de kwaliteit versterkt.’

Een helder verhaal, en Schippers wist zich enkele weken geleden weer gesteund door de Euro Health Consumer Index, waarin ons land voor de zoveelste keer op rij de eerste plaats opeiste, met deze keer zelfs een record aantal van 898 punten.‘ Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Zorgverzekeraars? Onderzoek graag!

Blog: Goed voorbeeld doet goed volgen

AfbeeldingHet aantal gebruikers van Facebook (in Nederland) is dagelijks bijna net zo groot als er mensen keken naar de WK-finale in 2010. Volgens onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (2014) gebruikt 43% van de 65+-ers een smartphone. Uit onderzoek van Nictiz (2014) blijkt dat een kwart (24%) van alle zorgzoekers het internet gebruikt voor het kiezen van een zorginstelling. Lees verder >>> 

 

Doe mee aan de dialoog: Digitalisering: wat houdt ons tegen?

Blog: We creëeren steeds meer ‘abnormale kinderen’

Afbeelding21 Dagen na de transitie organiseerde Vitree een symposium over de eerste 21 dagen van de transitie en of dit nieuwe problemen of juist nieuwe mogelijkheden biedt voor de jeugdzorg. Hoogleraren Micha de Winter (Pedagogiek, Universiteit Utrecht) en Paul Frissen (Bestuurskunde, Universiteit Tilburg) gaven hun visie op de transitie, en dat was niet mis. Ze kwamen tot de conclusie dat we steeds meer ‘abnormale kinderen’ creëeren. Elke afwijking van de normaalcurve wordt behandeld. Maar de normalisatie daarvan geeft weer een afwijking in de normaalcurve. Dit terwijl juist afwijking een identiteit geeft. Zijn we niet doorgeslagen met de Jeugdzorg? Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: We creëeren steeds meer ‘abnormale kinderen’

Blog: De voorzitter is toe aan mentaliteitsverandering

AfbeeldingLaat mij je vergadering zien en ik zeg hoe professioneel je bent! In de mini-organisatie, die vergadering heet, komt alles samen: samenwerking, professionaliteit en besluiten. Dit, in combinatie met de veranderende rol van bedrijven en instellingen, maakt de vergadering tot hét platform waar transitie vorm krijgt. De voorzitter is hierin de sleutelfiguur. Hij/zij moet echter wel uit een substantieel ander vat gaan tappen. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: De Nieuwe Voorzitter

Blog: Het risico van risicomanagement (deel 1)

AfbeeldingOnlangs werd het ‘Tweede Nationaal Onderzoek risicomanagement in Nederland 2014’ gepubliceerd, met als hoofdtitel: ‘Hoeveel zijn we opgeschoten na de crisis?’ Het onderzoek werd uitgevoerd door NBA (Nederlandse beroepsorganisatie van accountants), Nyenrode Business University, Rijks Universiteit Groningen en PWC. Jan Sijbrand, directie DNB, schrijft in zijn voorwoord de redelijk verontrustende woorden: “Feit blijft dat niet alle bestuurders goed lijken te beseffen wat er mis kan gaan. De uitkomst dat bestuurders zelf denken dat zij het voor elkaar hebben, waar een objectieve mening vaststelt dat dat niet zo is.” Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Risico: kans of drama?

Blog: De maatschappij vraagt om andere governance

AfbeeldingDe Nederlandse maatschappij is vol onrust of misschien beter gezegd: vol onzekerheid. Volgens mij is de impact hiervan niet goed (genoeg) omgezet in aanpassingen in de boardrooms van de zorg en andere semipublieke organisaties. Daarbij denk ik niet aan de bekende discussies over de menselijke maat of over de-fusies. Ik denk eerder aan transparantie en zelfreflectie. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: De maatschappij vraagt om andere governance

Blog: De kogel is door de kerk

AfbeeldingDe WNT2 is vlak voor de jaarwisseling door de Eerste Kamer aangenomen. Het is meer dan interessant om de polarisatie waar te nemen rond de thematiek van de topinkomens. Voorstanders van de wetgeving zagen het als terechte interventie om eindelijk de hoogte van de inkomens van bestuurders in de (semi)publieke sector aan banden te leggen. Tegenstanders wezen op de rommeligheid en de snelheid van het proces, het gebrek aan evaluatie van de WNT1, de willekeur van aangewezen groepen alsmede het gebrek aan aandacht voor de effecten op het loongebouw. Verder is er zorg of straks nog voldoende gekwalificeerde mensen voor topfuncties geworven kunnen worden. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: WNT: De kogel door de kerk

Blog: Bildung in plaats van regels

AfbeeldingZe snoozen een paar keer voor ze opstaan, vinden hun werk zwaar, kunnen hun passie niet kwijt, klokken zo snel mogelijk uit en klagen alsmaar over die regels. Het is niets nieuws dat professionals om meer ruimte roepen. Protocollen beknotten de vrije ruimte van professionals en dat zijn ze zat. Zelf ben ik de stellige mening toegedaan dat de mensen op de werkvloer veel vrijheid moeten krijgen en het lijkt alsof steeds meer mensen het met mij eens zijn. Nieuwe burgerinitiatieven en coöperaties als Austerlitz worden daarbij als ideaalbeeld gezien en komen dan ook als paddenstoelen uit de grond. Maar waarom roepen zoveel professionals om vrijheid? Het is goed om hier eens bij stil te staan. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Een morele of beheersbare organisatie?

Blog: Small is beautiful in de ouderenzorg

Afbeelding"In de toekomst komen in verpleeghuizen mensen met veel zwaardere zorg. Dat moeten we anders gaan organiseren: kleinschalig, met hoger gekwalificeerd personeel en minder management.", aldus Martin van Rijn op 17 november in het actualiteitenprogramma Pauw. Kleinschaligheid was het woord dat de staatsecretaris meerdere keren in de mond nam tijdens het spraakmakende interview over de zorg voor zijn moeder in een verpleeghuis.

Uit praktijkonderzoek  - uitgevoerd door ondergetekende - is onlangs gebleken dat kleinschaligheid een positieve invloed heeft op de kwaliteit van zorg in een intramurale zorgorganisatie. Maar ook blijkt dat de huidige, snel veranderende externe omgeving kleine organisaties in hun voortbestaan bedreigt. Dit is jammer gezien de kwaliteit en diversiteit die zij bieden. Overigens zijn er ook grote zorgorganisaties die de zorg kleinschalig organiseren. Tijd voor persoonsvolgende financiering. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Tijd voor persoonsvolgende financiering

Blog: Hoe houd ik toezicht op zelfregie?

AfbeeldingNa mijn eerste dag van de Leergang Kwaliteit en veiligheid – NVTZ dacht ik na over wat ik van belang acht wanneer ik toezie op kwaliteit van zorg, met name als het gaat om de zelfregie van cliënten. Informatie rondom de tevredenheid van cliënten staat op de agenda, maar zegt dit voldoende over de zelfregie en is dit een onderwerp dat op de agenda moet staan? Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Hoe houd ik toezicht op zelfregie?

Blog: Executive Coaching of Spreadsheet Fetisjisme?

AfbeeldingWe kennen als het gaat om de rollen van de raad van toezicht de ‘drie-eenheid’ van toezicht zoals die wordt gedoceerd. De raad van toezicht is er voor Toezicht, Klankbord en treedt op als Werkgever. Tot zover bekend materiaal, de ‘praat-theorie’ zo u wenst; maar wat is de praktijk?  Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Een moedig gesprek

Blog: Publiek, privaat en het mistige midden

AfbeeldingKan een ziekenhuis failliet gaan? Is een zorgverzekeraar een privaat bedrijf of een publieke dienstverlener? Zijn dokters zelfstandigen met een onderneming, in dienst van een onderneming, bijv. een ziekenhuis, en is dat ziekenhuis dan publiek of privaat? Op al deze en dit soort vragen is het antwoord: ja en nee, allebei, enz. In Engeland bestaat een public health system, duidelijk is wel dat wij dat in ieder geval niet hebben. Maar wat hebben wij dan wel? Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Polderzorg

Blog: De ICT-put en het sunk cost dilemma

AfbeeldingDe relatie tussen overheid en ICT is geen gelukkige, zo bleek 15 oktober maar weer bij de presentatie van het eindrapport van de Parlementaire onderzoekscommissie ICT. Hoeveel overheidsgeld er jaarlijks in een diepe ICT-put verdwijnt, is niet bekend, maar geschat wordt dat het om 1 à 5 miljard euro gaat. Veel van die schade is ongetwijfeld te wijten aan het sunk cost dilemma. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald?

Blog: Een novelle voor de raad van toezicht?

AfbeeldingIn mijn vorige Lucide blog signaleerde ik het digitale karakter van het toezicht. De raad van toezicht kan een besluit goedkeuren of afkeuren, maar niet muteren. Daarmee bevindt de raad van toezicht zich een beetje in dezelfde positie als de Eerste Kamer, die ook wetsvoorstellen niet kan amenderen maar alleen goedkeuren of terugsturen naar de Tweede Kamer. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Is de novelle een goed toevoeging aan het toezichtinstrumentarium?

Blog: De digitale macht van de raad van toezicht

AfbeeldingMaatschappelijk wordt er steeds meer van raden van toezicht verwacht. Die verwachting is onterecht. De raad van toezicht heeft maar beperkte macht. Hij kan een bestuurder benoemen of ontslaan en hij kan een besluit van de raad van bestuur goedkeuren of afkeuren. Dat zijn de enige machtsmiddelen, die bovendien binair (of zo u wilt: digitaal) zijn. Het is ja of nee, alles of niets. En als het ‘nee’ is, zijn de consequenties fors: het ontslag van de bestuurder of het tegenhouden van een besluit van de raad van bestuur. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Belemmert digitale macht de RvT in zijn toezicht?

Blog - Op de agenda: voeding

Afbeelding“Het dagelijks eten van broccoli kan het risico op het ontstaan van hart- en vaatziekten mogelijk verkleinen”, lees ik in de Nationale Zorrgids. Dergelijke berichten stromen dagelijks mijn mailbox binnen. Ik lees ze met belangstelling, omdat ik veel aandacht besteed aan gezonde voeding. Gedurende de dag eet ik om de drie uur iets kleins. In de middag eet ik mijn hoofdmaaltijd. Mijn eten bestaat voornamelijk uit groente, fruit, noten/zaden/peulen en een vorm van koolhydraten. Vlees/vis eet ik maximaal 1 à 2 keer per week. Zuivel, ei, soja en suiker (zo weinig mogelijk) komen niet voor in mijn dieet en alle voeding is biologisch. lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Op de agenda: voeding

Blog: Hoe waar is het ‘goede verhaal’

AfbeeldingIn de tijd rond de algemene politieke beschouwingen proberen alle politieke leiders een ‘goed verhaal’ te vertellen: een verhaal vol van emotie, menselijke voorbeelden en duidelijke oorzaken en gevolgen, oneliners ook. Het is dan ook opvallend hoe negatief er gereageerd wordt als iemand dit goede verhaal even niet paraat heeft. Denk aan de reacties op Emile Roemer die even met de mond vol tanden stond. Dat heeft een reden: ons brein neemt dergelijke verhalen eerder voor waar aan, zelfs als dat feitelijk niet zo is. Ook rond en in organisaties is het voor toezichthouders niet eenvoudig het ‘goede verhaal’ van de bestuurder op waarheid te schatten. Wat te doen? Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Hoe waar is het 'goede verhaal'?

Blog: Zorg in verandering, revolutie of organische ontwikkeling?

AfbeeldingOnze informatiesamenleving draait op de snelheid van het licht met 300.000 kilometer per seconde. Dat is royaal voorbij de menselijke maat. Amechtig meehollen helpt dan niet. De paradoxale kwaliteit is om rust in het spel te brengen, overzicht te behouden en aandachtig te blijven in de ontmoeting met mensen. In deze reflectie ga ik in op de grote veranderingen in de zorgsector, de aard van de bestuurlijke opgave en de betekenis daarvan voor leiderschap in de zorg. Ik maak daarbij een onderscheid tussen de kenbaarheid van ‘tamme problemen’ en de grillige onvoorspelbaarheid van ‘wicked problems’. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Transitie in de zorg: revolutie of evolutie?

Blog: Deëscaleren

AfbeeldingVoor het komende nummer van Lucide hadden we een interview met staatssecretaris Van Rijn. Het was daags na de uitzending van Nieuwsuur waarin de lijst met ‘wenswachtende’ bejaarden werd onthuld. En zo’n lekker bot is voor journalisten natuurlijk nauwelijks te versmaden. Tot de tanden toe bewapend waren we naar Den Haag getogen, waar we elkaar aanmoedigden om ons toch vooral niet met een kluitje het riet te laten insturen. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Van Wijk moet zich niet laten afleiden door incidenten

Blog: Lean is ‘een way of living’

AfbeeldingLean of Six Sigma: vrijwel alle ziekenhuizen zijn er op enigerlei wijze mee bezig. Dat is goed nieuws, want in een Lean organisatie is iedereen, op elk niveau, elke dag bezig met de vraag hoe werk slimmer, beter of anders uit te voeren. En is continu verbeteren een feit, worden de kwaliteit en veiligheid steeds beter en de kosten steeds lager. Het is echter geen automatisme dat maakt dat bezig zijn met Lean of Six Sigma leidt tot een Lean organisatie, waarin continu verbeteren in de genen zit. Daar is meer voor nodig dan nu in veel ziekenhuizen gebeurt. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Lean in de zorg

Van tweeluik naar driehoek: over het organiseren van tegenmacht

AfbeeldingEr verschijnen veel publicaties over het verbeteren van governance en het functioneren van raden van commissarissen en toezichthouders. Soms denk ik wel eens teveel, maar dat is tegen de achtergrond van alle gebeurtenissen wel verklaarbaar, en verbetering van governance is tenslotte ook een stevige markt.

Wat mij betreft steekt één recente publicatie er met kop en schouders boven uit, en wel het rapport “Van Tweeluik naar Driehoeken, versterking van interne checks en balances bij semipublieke instellingen” van de WRR (www.wrr.nl) van mei 2014. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Tweeluik of driehoek: organisatie van tegenmacht

Blog: Mooie zomer? Strenge winter!

AfbeeldingDit natuurverschijnsel lijkt zich ook in de zorg te voltrekken. Naarmate via de herfst de winter nadert, verandert de temperatuur en daarmee ook het klimaat waarin de majeure veranderingen in onze zorg zich voltrekken. Lees verder >>>

Blog: Toezicht en de jongere generatie

AfbeeldingIn 2012 trad ik aan als juridisch lid van de raad van toezicht bij een woonzorgcentrum voor ouderen. Al snel merkte ik dat de manier waarop de zittende leden met elkaar omgingen een bepaalde structuur had. Er was een gedeeld idee over de omgang met de raad van bestuur en over hoe goed toezicht eruit ziet, en deze ideeën werden mij niet meteen duidelijk. Het was lastig om de connectie te vinden als medetoezichthouder. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Hoe boor je als RvT het jongerenperspectief aan?

Blog: Via negativa of de weg van de toezichthouder

AfbeeldingU heeft een toezichthoudende functie. De kans is groot dat u daarnaast een bestuurlijke rol vervult en dat U met een bestuurlijke blik naar de organisatie kijkt waar u toezicht op houdt. In dit blog laten we zien dat u daarmee de essentie van de toezichthoudende rol mist. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Scheidsrechter of keeper

Fout gedaan of fout gegaan?

AfbeeldingIn de eerste week van juni gaat de parlementaire enquête Woningcorporaties van start. Voor wie ingevoerd is in die sector zal er weinig nieuws naar voren komen. De schandalen zijn inmiddels al breed uitgemeten, maar voor het algemene publiek zal het smullen worden.  Misschien is het voor medewerkers, bestuurders en toezichthouders in deze sector beter om een maand lang geen verjaardagen te bezoeken en daardoor ongemakkelijke gesprekken te vermijden. En hoewel het komende weken vooral over woningcorporaties gaat, zal het publieke debat zich zeker uitstrekken tot alle maatschappelijke organisaties. Want ook in andere sectoren is immers het nodige gebeurd. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Fout gegaan of fout gedaan?

Blog: Overheidsdenken stuurt RvT de verkeerde kant op

AfbeeldingHet is op dit moment een enorme hype dat de raad van toezicht zelf informatie moet verzamelen, deels zelfs buiten de raad van bestuur om. Zoals met iedere hype praat iedereen elkaar na en gaat iedereen hetzelfde geloven en doen. We gaan daarmee de heilloze weg op dat de grondhouding van de RvT wordt hij de informatie van de RvB niet vertrouwt en dat hij het werk van de RvB over moet doen. Dat heet dan ‘checks and balances’, maar de balans is er niet en het gaat alleen maar om controle. Lees verder >>>

Blog: Feedback is geen advies

AfbeeldingIn onze vorige blog betoogden we dat de Raad van Toezicht in haar taak over drie machtsbronnen beschikt: werkgeversmacht, instemmingsmacht en beïnvloedingsmacht. We hebben aandacht besteed aan de relatie tussen morele competentie en toepassing van de eerste twee machtsbronnen. De toepassing van beïnvloedingsmacht betreft een gebied dat in onze ogen een aparte blog verdient. Vraag toezichthouders waar hun beïnvloedingsmacht ligt en meestal  hoor je:  een klankbordfunctie en het optreden als adviseur van de bestuurder. Wij willen ervoor pleiten deze twee functies duidelijk van elkaar te scheiden en de adviesrol bij de toezichthouder weg te halen. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Meedenken of tegendenken

Blog: Toezicht houden vanuit cliëntperspectief

AfbeeldingHouden toezichthouders alleen toezicht op de bestuurder? Of, zoals in een dialoog over het rapport van de Wetenschappelijke AdviesRaad (WAR) van de NVTZ is betoogd, ook in toenemende mate op de besturing van de organisatie? In deze blog wil ik graag een dimensie toevoegen: Door herschikking van geldstromen is er een mooie kans op meer (be)sturing vanuit cliëntperspectief. En dat is hard nodig in de ambulante zorgwereld die... Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Juist nu zijn er kansen voor toezicht vanuit cliëntperspectief

Blog: Legitimiteit, zoek het waar je het bent kwijtgeraakt!

Afbeelding“De echte uitdaging voor raden van commissarissen ligt in hoe zij instellingen helpen om (weer) hun maatschappelijke plek en legitimering te vinden, en de verbindingen te leggen tussen de vele instellingen die allen een stukje van de puzzel van de maatschappelijke vraagstukken in handen hebben”. Tot zover een kernboodschap uit een vorig opiniestuk (‘RvT: Staar niet in de koplamp’) waar ik in gesprekken veel... Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Zoek nieuwe legitimiteit waar je de oude bent kwijtgeraakt

Blog: Belangrijke bestuurders zijn geen goede toezichthouders

AfbeeldingNRC Handelsblad besteedde onder de kop ‘Toezichthouders met te veel petten’ zaterdag 29 maart 2014 uitgebreid aandacht aan het maximale aantal toezichthoudende functies dat iemand conform de Wet Bestuur en Toezicht mag hebben. Er wordt verschillend gedacht over de vraag of deze wet de kwaliteit van het toezicht zal verbeteren. Dat effect is in ieder geval nog niet zichtbaar. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Zijn topbestuurders slechte toezichthouders?

Blog: Macht en Morele competentie

AfbeeldingVraag aan raden van bestuur en toezicht waar de macht ligt van toezichthouders en je zult meestal horen: in het benoemen, schorsen en ontslaan van bestuurders. De overige taken en rollen van de raad van toezicht worden vooral omschreven in verhullende termen als ‘instemming’, ‘advisering’, ‘beïnvloeding’, (maatschappelijk) ‘klankbord’. Verhullend, omdat het hier feitelijk ook om machtsrelaties gaat. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Hoe toetst u morele competentie?

Blog: Goed toezicht maakt slecht bestuur niet beter

Afbeelding Er is een enorme drang bij de politiek om de governance van de zorg en andere zogenaamde semipublieke organisaties te ‘verbeteren’. Aan de lopende band verschijnen er rapporten, regels, wetten en opvattingen. Een van de zaken, die me daarbij opvalt, is de enorme focus op het toezicht. Er lijkt een algemeen gedeelde opvatting dat veel wat er ‘mis’ gaat, voorkomen had kunnen worden als de raad van toezicht zijn werk beter had gedaan.  Maar de focus op toezicht leidt af van waar het werkelijk om gaat, namelijk of organisaties goed bestuurd worden. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Goed toezicht maakt slecht bestuur niet beter

Blog: Raden van toezicht, staar niet in de koplamp!

AfbeeldingMinister Opstelten heeft een wetsontwerp ter consultatie voorgelegd dat onder meer beoogt om ‘de kwaliteit van het bestuur en toezicht bij verenigingen en stichtingen te versterken’. Door dit wetsontwerp zouden bestuurders en toezichthouders van verenigingen en stichtingen ‘beter moeten weten wat er van hen verwacht wordt’. Falen ze, dan kunnen ze worden voorgedragen voor ontslag. Maar het stapelen van toezicht leidt hoogstwaarschijnlijk niet tot meer maatschappelijk eigenaarschap van de semi-publieke sector. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: RvT, staar niet in de koplamp!

Blog: En hoe gaan we opschalen?

AfbeeldingHet werd naarmate de productie van het aanstaande vrijdag uitkomende nummer van Lucide zijn einde naderde steeds duidelijker: de gemiddelde zorginstelling heeft heus nog veel te leren als het om innovatie gaat, maar er worden ondertussen overal in het zorglandschap mooie proefballonnen opgelaten. Zorg op afstand; digitale poli’s; serious games, medicatiedispensers met alarmfunctie; sensoren in huis; Google Glass in de ok. Je kunt het zo gek niet verzinnen, of ergens in dit land wordt er wel een innovatief zorgproject aan gewijd. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Opschalen, hoe doe je dat?

Blog: Voeding voor ongewone meningen en besluiten

AfbeeldingVerreweg de meeste toezichthouders combineren hun toezichthoudende taak met een drukke eigen functie, vaak van bestuurlijke of zakelijke aard. Dit brengt met zich mee dat de toezichthouder het altijd moet doen met beperkte informatie. Het betreft altijd een bepaalde steekproef aan indrukken van de organisatie. En met die steekproef kan iets aan de hand zijn. We laten dat zien aan de hand van epidemiologische onderzoeken. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Voeding voor ongewone meningen en besluiten

Blog: Zijn voormalige zorgbestuurders geschikt als toezichthouder?

AfbeeldingVeel zorgbestuurders worden na hun pensionering toezichthouder in de zorg. Kunnen die ex-bestuurders goed toezicht houden op hun voormalige collega’s of is het risico van groepsdenken en (daardoor) te mild toezicht te groot?  Onderzoekers die dit 'draaideurprincipe' onderzochten in de financiële sector, stellen vast dat het risico groot is dat de nieuwe toezichthouders te mild en te toegeeflijk zijn. Niet omdat ze rechtstreeks beïnvloed worden door hun (ex-) collegae, maar doordat ze zich te veel met de sector vereenzelvigen. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Kunnen voormalige zorgbestuurders goed toezicht houden op hun ex-collega's?

Blog: Too many chiefs

Afbeelding‘Too many chiefs and not enough Indians’ is een uitdrukking, die gebruikt wordt om aan te geven dat  er te veel bazen zijn en te weinig mensen om het echte werk te doen. Het eerste deel van de uitdrukking geldt ook voor het CEO/CFO-denken dat bij steeds meer raden van toezicht en raden van bestuur van zorgorganisaties de kop op steekt. Er worden tegenwoordig ‘CEO’s’ benoemd in de Nederlandse gezondheidszorg; een term die... Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: CEO/CFO in de zorg? Niet doen!

Blog: Deskundig, maar ook geschikt?

Afbeelding34.400.000 hits bij Google als de term ‘Governance code’ wordt ingetikt. Misschien een beetje flauw, maar toch wel een indicatie van de onafzienbare rij documenten die is verschenen over de verbetering van governance in organisaties. Begrijp me goed, ik ben het van harte eens met de aandacht voor het onderwerp. Maar als toezichthouder in drie sectoren (volkshuisvesting, zorg, welzijn) is de hoeveelheid codes, protocollen, procedures, checklisten die ik... Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Van Deskundig naar Geschikt

Blog: Vastgoed? Loslaten!

AfbeeldingEr is een sanering in de care gaande, zegt een accountant van EY in het afgelopen week uitgekomen nummer van Lucide, waarin thematisch de vastgoedcrisis in de zorg wordt behandeld. Bij de Nederlandse Zorg autoriteit (NZa) zijn ze het daar desgevraagd – en logischerwijs - niet mee eens. Los van de vraag wie gelijk heeft - de constatering dat instellingen in dit land die de taak hebben om mensen... Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Vastgoed? Loslaten!

De zorgsystemen zijn van goede wil maar de cliënten passen er niet zo goed in

AfbeeldingAan empathie, goede wil, betrokkenheid en warmte geen gebrek in de zorg; allemaal mensen die binnen hun gebied het beste proberen te doen. Maar dat verhult niet dat cliënten ernstig verloren kunnen  raken in de vele langs elkaar werkende systemen. Als mantelzorger (tevens toezichthouder van een thuiszorginstelling) werd ik weer eens met de neus op de feiten gedrukt en komt ook de vraag boven of we als toezichthouders dit (ongewild) in stand houden of een rol hebben om het te doorbreken? Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: De zorgsystemen zijn van goede wil maar de cliënten passen er niet zo goed in

Blog: Voodoo governance

AfbeeldingOp 12 november 2013 schreef minister Opstelten van Veiligheid en Justitie een brief naar de Tweede Kamer met de titel ‘Aansprakelijkheid van bestuurders en toezichthouders in semipublieke sectoren’.  De brief begint met de zin ‘Het kabinet wil de kwaliteit van bestuur en toezicht in semipublieke sectoren verbeteren’. Op pagina 2 staat dat de centrale vraag is hoe de overheid die kwaliteit kan verbeteren.  De vraag of de overheid dat moet doen en waarom de overheid dat moet doen, wordt niet beantwoord. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Voodoo governance van Ivo Opstelten

Blog: het wordt menens

AfbeeldingOud-commissarissen van Vestia worden aansprakelijk gesteld voor de schade. Kan dat ook bij ons gebeuren? En hoe beïnvloedt dat het gedrag van toezichthouders in de zorg? Worden zij voorzichtiger, misschien wel te voorzichtig? Peter Razenberg en Bert van der Zaag werken aan een artikel over dit onderwerp en zijn benieuwd naar uw visie en mening. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Persoonlijke aansprakelijkheid van toezichthouders: het wordt menens

 

Blog: Controle is goed, maar vertrouwen vormt de basis

AfbeeldingBestuurders en commissarissen zouden meer tijd en energie moeten steken in de relatie met elkaar en de mensen van de organisatie waarvoor ze werken, betoogt Dick van Ginkel. Alleen dan ontstaat er een serieuze basis voor vertrouwen. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: controle is goed, maar vertrouwen is de basis?

Blog: De zorgmarkt is fantastisch

AfbeeldingDe zorgmarkt is fantastisch en biedt enorm veel mogelijkheden. Iets te vaak laat de zorg naar mijn mening zich complexen aanpraten. De zorg wordt beschreven en behandeld als de grootste kostenpost van Nederland. Vorige maand kopte Trouw: ‘Uitgaven overheid aan zorg explosief gestegen’. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: De zorgmarkt is fantastisch

Blog: De zichtbare toezichthouder

Afbeelding Eind deze maand viert de NVTZ haar vierde lustrum. Het thema ‘Bouwen aan Vertrouwen’ komt niet uit de lucht vallen. Zowel binnen als buiten de zorgorganisaties wordt er gesproken over een gebrek aan vertrouwen in de top van deze maatschappelijke organisaties. Lees verder >>>


Doe mee aan de dialoog: Een moderne toezichthouder is zichtbaar

Blog: Toezichthouden en de wet van de onbedoelde effecten

AfbeeldingProcessen van oordeelsvorming en besluitvorming, ook die van toezichthouders,  staan vaak onder invloed van de wet van de onbedoelde effecten. Zo ook in het geval van de casus Humanitas DMH. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Toezichthouders en bestuurders moeten meer rekening houden met de wet van de onbedoelde effecten

Blog: Cultuuromslag

AfbeeldingTwee citaten:

‘De tucht van de markt geldt niet of maar in beperkte mate voor zowel de publieke als de semipublieke sector; ingrijpen wanneer salarissen uitstijgen boven een maatschappelijk aanvaarde norm is dan vanzelfsprekend.’

‘Transparantie is het nieuwe adagium.’

Het eerste komt uit het eindrapport van de commissie Behoorlijk Bestuur, vorige week woensdag gepubliceerd. Het andere komt van de website van Raimond Nicodem, consultant, interim manager en op dit moment waarschijnlijk de meest verguisde man van Nederland. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: Toezichthouders dienen een onberipelijke staat van dienst te hebben.

Blog: Privé aangelegenheden

AfbeeldingBij de Volkskrant speelt de discussie of de scheiding van PvdA-leider Samsom voor een kwaliteitskrant nieuws is of niet. Hun eigen ombudsvrouw vindt dat van wel en dat de krant daar minder hypocriet mee om had moeten gaan (VK 24/8/2013). Een vergelijkbare discussie voer ik regelmatig tijdens onze governance workshops en bij evaluaties van raden van toezicht: moet de RvT inzicht hebben in ingrijpende gebeurtenissen in het privéleven van bestuurders van een zorgorganisatie? Mijn antwoord is ‘ja.’ Veel toezichthouders zijn dat echter niet met me eens, maar worden door mijn opmerkingen wel aan het denken gezet. Lees verder >>>

 

Doe mee aan de dialoog: De RvT moet inzicht hebben in ingrijpende gebeurtenissen in het privéleven van bestuurders van een zorgorganisatie.

Aanmelden

Meld u aan met uw LinkedIn-profiel om aan de dialogen deel te nemen.

Log in met LinkedIn

In samenwerking met

Afbeelding NVZD
Nederlandse vereniging van bestuurders in de zorg
Afbeelding NVTZ
Toezichthouders in zorg en welzijn